Hasta Melekleri 

Kanser Bak─▒c─▒s─▒ Rehberli─či

B├ľL├ťM I

Kanser Hasta Bak─▒c─▒s─▒

Bak─▒c─▒lar─▒, ki┼čiye kanserli fiziksel ve duygusal bak─▒m veren ├╝cretsiz ├Âv├╝len sevdikleri olarak d├╝┼č├╝n├╝yoruz. E┼č, ortak, aile ├╝yeleri veya yak─▒n arkada┼č olabilirler. ├ço─ču zaman bak─▒c─▒ i┼či i├žin e─čitim almam─▒┼člard─▒r ve ├žo─ču zaman kanser hastal─▒─č─▒ m├╝cadelesinin can damar─▒ olabilirler.

─░leti┼čim

─░yi ileti┼čim, kendinizi ifade etmenize, ba┼čkalar─▒na s─▒n─▒rlar─▒n─▒z─▒ ve ihtiya├žlar─▒n─▒z─▒ anlaman─▒za yard─▒mc─▒ olur ve kanser Hatas─▒n─▒n ki┼činin s─▒n─▒rlar─▒n─▒ ve ihtiya├žlar─▒n─▒ anman─▒za olanak tan─▒r. Hastayla, t─▒bbi ekiple, arkada┼člar─▒n─▒zla, ailenizle ve hatta hastadan kimin endi┼če duydu─čunu bildi─činiz insanlarla konu┼čman─▒z gerekecek. Bu yapmak zor olabilir. Ve t─▒bbi ekibin bilgilerine ihtiyac─▒n─▒z oldu─čunda, hastan─▒n imzal─▒ izni olmadan almak m├╝mk├╝n olmayabilir.

A├ž─▒k bir ┼čekilde ileti┼čim kurman─▒za yard─▒mc─▒ olacak birka├ž ipucu:

Kendi duygular─▒n─▒za, ihtiya├žlar─▒n─▒za ve arzular─▒n─▒za ve hastan─▒n duygular─▒na sayg─▒ g├Âsterin.

Duygular─▒n─▒z hakk─▒nda konu┼čurken ba┼čkalar─▒n─▒n duygular─▒na duyarl─▒ olun.

“Siz” ifadeler yerine “ben” ifadeleri kullanmaya ├žal─▒┼č─▒n. ├ľrne─čin, “Bana asla yard─▒m etmiyorsunuz!” Yerine “Bir molaya ihtiyac─▒m var” deyin. Di─čer ki┼čiye yanl─▒┼č yapt─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyen “Beni g├Ârmezden geldi─činizi hissediyorum” gibi ifadelerden sak─▒n─▒n. Bunun yerine, “______’dan bahsetti─čimde cevaplamad─▒─č─▒m─▒” veya “Bu soruna yard─▒m etmem gerekti─čini” deneyin.

Hastayla nas─▒l konu┼čabilirim?

Hastayla ba┼člay─▒n. Onlara orada olmas─▒n─▒ istedi─činizi bildirin ve onlar─▒n bak─▒m─▒na dahil edilmelerini ve al─▒nmas─▒n─▒ istersiniz. Bir ┼čey deneyin:

“Bu ikimiz i├žin de korkun├ž bir zamand─▒r,┬á ancak buralardan ge├žmenize yard─▒mc─▒ olmas─▒ i├žin burada bulunmak istiyorum. Yaln─▒z de─čilsin.”

“Sana yard─▒m etmek i├žin elinden geleni yapaca─č─▒m. Bazen yanl─▒┼č olan─▒ yapabilirim, ya da ne yapaca─č─▒m─▒ bilmiyorum, ama elimden gelenin en iyisini yapar─▒m. ”

“Bunu birlikte yapabiliriz. ┼×imdi birbirimize a├ž─▒k olmaya ve neler olursa olsun birbirimizle ├žal─▒┼čmaya ├žal─▒┼čal─▒m “dedi.

Ba┼člang─▒├žtan beri a├ž─▒kl─▒k ve payla┼č─▒m hedefi belirlemek g├╝zel ve d├╝r├╝st bir yakla┼č─▒m olur.┬á Birbirinize “ayn─▒ ekiple” oldu─čunuzu hat─▒rlat─▒n. Korkular─▒n─▒z─▒ ve endi┼čenizi payla┼č─▒n. Bazen zor olabilir ve kat─▒lm─▒yorsan─▒z ve belki de tart─▒┼č─▒rs─▒n─▒z ancak a├ž─▒kl─▒k ├žat─▒┼čmay─▒ ele alman─▒za yard─▒mc─▒ olacakt─▒r. Ayn─▒ zamanda birbirinizi desteklemeye ve s─▒k─▒nt─▒ ve endi┼čeyi azaltman─▒za yard─▒mc─▒ olacakt─▒r. Kabul ve payla┼čmak, ili┼čkinizi kuvvetlendirmeye yard─▒mc─▒ olacakt─▒r.

T─▒p ekibiyle nas─▒l konu┼čabilirim?

├ľnce, hastan─▒n onay─▒ olsun.

Bak─▒c─▒ genellikle hastayla t─▒bbi ekip aras─▒ndaki ba─člant─▒d─▒r. Genel olarak, t─▒bbi ekip her zaman hastayla birlikte oldu─čunuzda bilgileri sizinle payla┼čabilir. Ancak ├Âzel sa─čl─▒k bilgilerini koruyan kanunlar vard─▒r. Bu yasalar, sevdi─činiz ki┼činin sa─čl─▒k ekibinin, hastan─▒n bulunmad─▒─č─▒ zaman sizinle konu┼čabilece─či t─▒bbi bilgiyi etkiler. Yine de kanser hastas─▒ ad─▒na bilgi alman─▒n yollar─▒ var. En basit ve en yayg─▒n yol, hastan─▒n bak─▒m─▒n─▒ sizinle tart─▒┼čmas─▒n─▒ sa─člayan bir serbest b─▒rakma formu imzalamas─▒d─▒r.

Sa─čl─▒k ekibinin hastan─▒n bak─▒m─▒ konusunda sizinle konu┼čabilmesi i├žin hangi ad─▒mlar─▒n at─▒lmas─▒ gerekti─či konusunda doktor ile konu┼čun. Ard─▒ndan formun bir kopyas─▒n─▒n hastan─▒n kay─▒tlar─▒nda oldu─čundan emin olun ve b─▒rakma formunu g├╝ncel tutun. Dosyalar─▒n─▒z i├žin bir yedek kopyas─▒ tutman─▒z da iyi bir fikirdir.
Doktor ofisini arad─▒─č─▒n─▒zda, onlara formu doldurduklar─▒n─▒ hat─▒rlatman─▒z gerekebilir ve hastan─▒n bak─▒m─▒n─▒ sizinle tart─▒┼čabilirler.

B├Âyle bir formu hen├╝z doldurmad─▒ysan─▒z, muhtemelen belirli t├╝rde bilgi alman─▒z m├╝mk├╝n olmayacakt─▒r. Ancak yine de doktorla bilgi payla┼čabilirsiniz. Ofis personeline bilgi vermekten ziyade bilgi istemekte oldu─čunuzu s├Âyleyebilirsiniz. Hastan─▒n izni olmadan bile, hastan─▒n sorunlar─▒ hakk─▒nda genel bilgi isteyebilirsiniz; ├ľrne─čin, ” AliÔÇÖninbu hafta ald─▒─č─▒ kemoterapinin yan etkilerinden birini kusmak m─▒ ?” Veya tavsiye isteyebilirsiniz; ├ľrne─čin, ” Ay┼če 2 g├╝n boyunca kusarsa, sizi g├Ârmeye gelebilir miyiz?”┬á Ay┼čeÔÇÖnin ‘ bak─▒m─▒n─▒n ayr─▒nt─▒lar─▒n─▒ alamayabiliyor olsan─▒z bile, bundan sonra ne yapaca─č─▒n─▒za karar vermede biraz yard─▒m alabilirsiniz.

Hangi doktorumla konu┼čmal─▒y─▒m?

Kanser tedavisi genellikle birden fazla doktor i├žerir. Hatta sevdi─činiz birine bakan bir tak─▒m doktor, hem┼čire ve di─čer insanlar olabilir. Bu insanlar─▒n bir├žo─čundan bilgi alabilirsiniz, ancak sorularla birlikte gitti─činiz biri olmak i├žin bir doktor se├žmeniz iyi bir fikirdir. ├ço─ču ki┼či en ├žok g├Ârd├╝kleri doktoru se├žer. Ana ki┼či olarak bir doktor se├žerken, sormak isteyebilece─činiz baz─▒ ┼čeyler ┼čunlard─▒r:

Bak─▒m─▒ koordine edecek ki┼či siz misiniz?

Di─čer doktorlar─▒ neler oldu─čuna dair g├╝ncel tutacak m─▒s─▒n─▒z?

Kanser hastas─▒ olan ki┼či doktora rahat hissetmeli ve siz de ├Âyle yapmal─▒s─▒n─▒z. Ancak bazen biraz zaman al─▒r ve i┼čler ger├žekle┼čmeden ├Ânce ├žal─▒┼č─▒r. Sorular─▒n─▒z─▒ sormak ve endi┼čelerinizi bilmek i├žin zaman ay─▒r─▒n. Doktor, sorular─▒n─▒z─▒ cevaplamak i├žin endi┼čelerinizi dinlemek i├žin de zaman ay─▒rmal─▒d─▒r.

Siz, hasta ve doktor da bilgi payla┼č─▒m─▒ ve tercih yapma konusunda ayn─▒ ┼čeyi hissediyorsa, muhtemelen iyi bir ili┼čki kuracaks─▒n─▒z ve ihtiyac─▒n─▒z olan─▒ elde edebilirsiniz.

Kanser alan─▒nda ├žal─▒┼čan sa─čl─▒k uzmanlar─▒n─▒n ├žo─ču kanser hastalar─▒n─▒n ihtiya├žlar─▒n─▒ ├Ânemsedi─činden bunu yapar. Bu tecr├╝beye geri d├Ând├╝─č├╝n├╝zde, g├╝├žl├╝ hat─▒ralar─▒n─▒zdan biri, sizinle ger├žekten zor zamanlar ge├žiren sa─čl─▒k hizmeti sunucular─▒ndan olabilir.

Hastayla doktora gidelim mi?

Doktoru hasta ile g├Ârmeye gitmek, onun t─▒bbi durumu hakk─▒nda daha fazla bilgi edinmek i├žin iyi bir yoldur. Bu hasta i├žin daha sonra bak─▒m yaparken ├žok yararl─▒ olabilir. Ayn─▒ zamanda, doktora sorunlar─▒n─▒ unutan ve / veya ihtiya├ž duydu─čunuz bilgiye sahip olmadan eve d├Ânen hastaya yard─▒mc─▒ olabilir. Ve son olarak, belki bir uzman, sosyal hizmet uzman─▒ veya t─▒bbi tedarik├ži i├žin bir tavsiyeye ihtiyac─▒n─▒z varsa, yard─▒mc─▒ olabilecek ki┼čilerin adlar─▒n─▒ ├Â─črenebilirsiniz.

Doktor ile zaman nas─▒l iyi kullan─▒l─▒r?

Ortalama bir doktorun randevusu yakla┼č─▒k 10-15 dakika veya daha azd─▒r, bu nedenle her ziyaret i├žin haz─▒r olmaya yard─▒mc─▒ olur. Sen ve hasta, gitmeden ├Ânce konu┼čman─▒z gereken en ├Ânemli ┼čeyleri anlamal─▒. ├ľrne─čin:

Kanser ekibine hangi belirtileri s├Âylemelisiniz?

Bu semptomlar ne zaman ba┼člad─▒?

Sizinle birlikte ├žal─▒┼čmak i├žin vaktinden ├Ânce bir liste haz─▒rlamak, vaktinizi┬á doktorun ofisinde┬á iyi kullanman─▒za yard─▒mc─▒ olacakt─▒r. Ve ├Ânemli olan her ┼čeyi unutmayaca─č─▒n─▒z anlam─▒na geliyor.

Doktor t├╝m sorular─▒n─▒za cevap verene kadar ofisini terk etmeyin, ikiniz de ne yapman─▒z gerekti─čini anl─▒yorsunuz. Hem┼čireler de b├╝y├╝k bilgi kaynaklar─▒ olabilir, ve onlarla doktorunuzdan daha fazla vakit ge├žirebilirsiniz. Size s├Âylenenleri not edin. Bu hat─▒rlaman─▒z gereken ┼čeyleri takip etmenize yard─▒mc─▒ olacakt─▒r. Test sonu├žlar─▒n─▒ geri al─▒yorsan─▒z, ayr─▒lmadan ├Ânce sonu├žlar─▒n anla┼č─▒ld─▒─č─▒ndan emin olun. Kan veya di─čer testler yap─▒l─▒rsa, sonu├žlar─▒n ne zaman ve nas─▒l elde edilece─čini ├Â─črenin. Ayr─▒ca, sonu├žlar─▒n ne anlama geldi─čini kimin s├Âyleyece─čini sorun.

Yeni ila├žlar hakk─▒nda ne bilmeliyim?

Hasta yeni bir ila├ž i├žin bir re├žete al─▒rsa, ilac─▒n ad─▒n─▒, bunun nedeni ve neyi al─▒yor oldu─čunu bildi─činizden emin olun. Bilmeniz gereken baz─▒ di─čer ┼čeyler ┼čunlard─▒r:

─░la├ž nas─▒l ve ne zaman al─▒nmal─▒d─▒r?

Doz nedir?

Yemek, su ile al─▒nmal─▒ m─▒d─▒r?

Yan etkileri var m─▒? (Uyku hali, mide bulant─▒s─▒ veya a─č─▒z kurulu─ču gibi)

─░┼če yaray─▒p yaramad─▒─č─▒n─▒┬á anlayabilir miyiz? ─░┼če┬á yaramas─▒ kendini belli eder mi , ne kadar zamanda?

Hastan─▒n ald─▒─č─▒ di─čer ila├žlara veya takviyeye m├╝dahale edecek mi?

Bu ilac─▒ al─▒rken ka├ž─▒n─▒lmas─▒ gereken g─▒dalar, vitaminler veya ila├žlar var m─▒?

Bir doz unutulursa ne yapmal─▒s─▒n─▒z? Ba┼čka al? Bunu atlay─▒n?

Fiyat─▒ ne kadar? Sa─čl─▒k sigortas─▒ bunu kapsar m─▒? Genel bir e┼č de─čer var m─▒?

Yeni ilac─▒, hastan─▒n ald─▒─č─▒ t├╝m ila├žlar─▒n listesine ekledi─činizden emin olun.

Aile toplant─▒lar─▒ nas─▒l yard─▒mc─▒ olabilir?

Bug├╝n├╝n aileleri ├žok me┼čguld├╝r ve hastayla neler oldu─čunu herkesi g├╝ncel tutmak zor olabilir. Aile ├╝yeleri hayal k─▒r─▒kl─▒─č─▒na u─črarlar korkar ve gelmeyebilirler. ├ľzellikle hasta sorun ya┼č─▒yorsa, t─▒bbi durumu anlamayabilirler. Ayr─▒ca, yard─▒mlar─▒n─▒n ve fikirlerinin gerekli oldu─čunu veya en iyi nas─▒l yard─▒mc─▒ olaca─č─▒n─▒ bilmeyebilirler.

Herkesi bilgilendirmenin bir yolu, aile toplant─▒lar─▒ yapmakt─▒r. Bir aile toplant─▒s─▒ planlarken, evde bak─▒c─▒l─▒k ekibinde olan veya bulunacak herkesi dahil etmek ├Ânemlidir. Buna bir aile dostu, kom┼ču veya ├╝cretli bak─▒m verici dahildir – ve hastay─▒ unutmay─▒n! Herkesi bir araya getirmek zorsa, bir konferans aramas─▒ veya hoparl├Âr telefonu sorunu ├ž├Âzmeye yard─▒mc─▒ olabilir. Ele al─▒nabilecek baz─▒ hususlar ┼čunlard─▒r:

Doktorun son raporu veya bilgilendirmesi : durum  nasıl gidiyor; sırada ne var

Duygular─▒n ve endi┼čelerin payla┼č─▒lmas─▒

Kanser┬á hastas─▒n─▒n istek ve ihtiya├žlar─▒ istekleri ve ihtiya├žlar─▒

Her bir aile ├╝yesinin ne kadar zaman ay─▒rabilece─či veya yard─▒m┬á edebilece─či veya ziyaret edebilece─činin ortak kararla┼čt─▒r─▒lmas─▒.

Her insan─▒n yard─▒m edebilece─či yollar.
Ba┼čka ne gibi yard─▒mlar olabilir.

Bak─▒c─▒l─▒kla ilgili maddi kayg─▒lar.

Her ailenin ge├žmi┼či var. Bu tarih, her bir ki┼činin ailenin i├žindeki rol├╝n├╝, ├╝yelerin birbirleriyle nas─▒l ili┼čkili oldu─čunu, kanserli ki┼čiye nas─▒l hissetti─čini ve hastal─▒kla nas─▒l ba┼č ettiklerini etkiler. Neyin ifade edilebilece─či ve hangi duygular─▒n iyi oldu─ču konusunda s├Âylenmeyen kurallar var. Hastan─▒n durumu, grubun bu tabu konusunu tart─▒┼čmas─▒n─▒ gerektiriyorsa aile toplant─▒lar─▒n─▒ yapmak zor olabilir. Bunun bir sorun olaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yorsan─▒z, durumu ├Ânceden yat─▒┼čt─▒rman─▒┬á yollar─▒n─▒ d├╝┼č├╝nmek isteyebilirsiniz. Bazen┬á ba┼čka bir aile ├╝yesi veya ├žok yak─▒n dostu size yard─▒mc─▒ olabilir. Veya bir sosyal hizmet uzman─▒na veya di─čer profesyonellere hassas konular─▒n nas─▒l haz─▒rlanaca─č─▒n─▒ sorabilirsiniz.

Herkesin eldeki konularda odaklanmaya ├žal─▒┼č─▒n. Hatta bir dizi sorun ya da soru yaz─▒p herkesin ona bakmas─▒n─▒ ve kendi ├Âzetlerini eklemesini isteyebilirsiniz.
Bu ┼čekilde aile toplant─▒s─▒ i├žin ├Âzel bir g├╝ndem haz─▒rlarsan─▒z zaman kayb─▒ olmaz.