1998ÔÇÖde kanser oldu─čumda ÔÇťkanserÔÇŁ s├Âzc├╝─č├╝ yasakl─▒yd─▒.Herkes ondan ÔÇťmenhus hastal─▒kÔÇŁ veya ÔÇť├Âl├╝mc├╝l hastal─▒kÔÇŁ diye s├Âz ederdi. Teyzemi,halam─▒ meme kanserinden kaybetmi┼č, annem ise meme kanseri ile m├╝cadele ediyordu. Ben ├žok gen├ž meme kanserine yakalanm─▒┼čt─▒m. Kanserle m├╝cadele konusunda bir ├žok ilke imza att─▒m kanser d├╝nyas─▒na ad─▒m atar atmaz.├ç├╝nk├╝ bunun bireysel bir hastal─▒k,felaket olmad─▒─č─▒n─▒ toplumsal bir sorun oldu─čunu g├Ârd├╝m.Anlad─▒m. Bu konuda en yetkin ve kurumsalla┼čm─▒┼č ├╝lke olan AmerikaÔÇÖdan ├žok ┼čey ├Â─črendim. Bunlar─▒ da konferanslar,belgeseller,paneller, televizyon,gazete,radyo,dergi arac─▒l─▒─č─▒yla t├╝m T├╝rkiye ile payla┼čt─▒m. AnadoluÔÇÖyu dola┼čt─▒m. O g├╝nden sonra hi├ž durmadan bu yolda y├╝r├╝d├╝m. Kurumsalla┼čma sa─člamaya ├žal─▒┼čt─▒m.Dernekler kurdum,├Âd├╝ller kazand─▒m. Bir ├žok hastaya dokundum, konu┼čtum,kaybettim kazand─▒m. Hasta olmas─▒n diye insanlar bilgilendirme i├žin hastanelerde dola┼čt─▒m,kanser s├Âyle┼čileri yapt─▒m. B├╝y├╝k bir m├╝cadeleyi y├╝r├╝tt├╝m. 10 y─▒lda T├╝rkiye kanser bilin├žlenmesi, bilgi edinme konusunda yol alm─▒┼čken 2009ÔÇÖda ben yeniden meme kanseri oldum. Annem yine benden 9 ay ├Ânce metaztas olmu┼čtu,babam─▒n g─▒rtlak kanseri tedavi edilmekteydi. Onlara moral vermekteydim onlara s├Âyleyemedim. Uzun s├╝re daha a─č─▒r ┼čartlarda ameliyatlar,tedavi s├╝reci ve yeniden ya┼čama tutunma e─čitimi ald─▒m. Bu imtihan daha zorluydu. Bedenimden par├žalar kopar─▒lm─▒┼čt─▒.Organ travmas─▒ da ya┼č─▒yordum. Ac─▒ da ├žekiyordum. ─░kinci kez vuru┼č┬á ÔÇťsa─č kro┼čeÔÇŁ gibiydi. Sersemletmedi diyemem. Ama ben kal─▒c─▒ bir derne─či kendim kurmaya karar verdim. ─░stanbulÔÇÖda Bo┼čnak b├╝y├╝kannem ad─▒na,onu ya┼čatmak i├žin de kurdum.Tuna k─▒y─▒s─▒ndaki Zi┼čtovÔÇÖda ya┼čayan b├╝y├╝kannem Pembe Han─▒m g├╝zel bir kad─▒n ve eski Rumelili kad─▒nlar gibi ├ži├žek d├╝┼čk├╝n├╝. Sa├žlar─▒na her ak┼čam bir ├ži├žek tak─▒yor. T─▒pk─▒ anneannem gibiÔÇŽ T├╝rk k├╝lt├╝r├╝n├╝n zarif d├╝nyas─▒n─▒ simgeleyen ├ži├žek sevgisi kad─▒nlar─▒n sa├žlar─▒n─▒ s├╝slerdi. Ya┼čama sevincini ve tabiat─▒n dayan─▒lmaz g├╝zelli─čini anlat─▒r. O zaman sardunya ├ži├že─činin dayan─▒kl─▒l─▒─č─▒, Akdenizlili─či, her yere tutunma ve rengarenk ├že┼čitlili─či bizim derne─čimize uyar diye d├╝┼č├╝nd├╝m. B├Âylece derne─čimizi kurunca logomuzu sardunya yapt─▒k.Slogan─▒m─▒z da : ÔÇťYa┼čama Sevincini Payla┼čal─▒mÔÇŁ oldu.

M├╝cadeleye devam etmek,ac─▒lar─▒n─▒ ve bilgini ba┼čka hastalarla payla┼čmak ├žok ├Ânemli. Bir ├žok hasta ile ileti┼čim kurmak bile hayatlar─▒ de─či┼čtirebiliyor. Yeni ufuklar a├žabiliyor insanlara.

Kanser 100 farkl─▒ hastal─▒ktan olu┼čuyor.

Kanser de bir hastal─▒k ancak kanser hasta ve yak─▒nlar─▒ i├žin travmatiktir.B├╝t├╝nc├╝l bir ├žer├ževede ele al─▒nmas─▒ gereken kanser bu boyutuyla farkl─▒ bir hastal─▒k konumunda.Hastan─▒n bedeni ve ruhu bir arada tedavi edilmelidir.Beden ve ruh olmadan kanser tedavisi m├╝mk├╝n de─čil. ─░kisi i├ž i├že zaten. Burada hasta haklar─▒ da devreye giriyor elbette.

Hasta haklar─▒, hastan─▒n bireysel,hukuki ve insani┬á haklar─▒na sayg─▒ g├Âsterilmesi , hasta ve yak─▒nlar─▒na┬á etik kurallar ├žer├ževesinde┬á┬á uygulanmas─▒d─▒r.

Hasta-doktor ili┼čkisi k├╝lt├╝rel yap─▒n─▒n g├Âstergelerinden biri. Doktor, insan hayat─▒ kurtarmas─▒ nedeniyle, b├╝y├╝c├╝ olarak ba┼člad─▒─č─▒ binlerce y─▒ll─▒k ge├žmi┼č atalar─▒n─▒n ruhundan kurtulmas─▒ kolay olmad─▒.

1950-60ÔÇÖlar Bat─▒ÔÇÖda doktor-hasta ili┼čkilerinin daha demokratik, insan├« bir zemine oturtulmas─▒ i├žin ├žaba harcanan y─▒llard─▒r. Hasta haklar─▒n─▒n ilk konu┼čulmaya ba┼čland─▒─č─▒ bu y─▒llarda ÔÇťen b├╝y├╝k doktorÔÇŁ basama─č─▒ndan doktorlar insani ili┼čki kuran doktor zeminine ├žekilmeye ├žal─▒┼č─▒lm─▒┼čt─▒r. Yasalarla, yasal uygulamalarla ve de sivil toplum ├žal─▒┼čmalar─▒yla g├╝n├╝m├╝ze kadar s├╝rd├╝. Doktor aktif sorun ├ž├Âz├╝c├╝ ve hasta pasif bir nesne de─čil.Her iki taraf da hastal─▒─č─▒n tedavisinde aktif taraflar.Tedavi s├╝recinde her iki taraf da ├ž├Âz├╝m orta─č─▒.Sizi azarlama veya Tanr─▒ rol├╝ne soyunma hakk─▒ yok.Doktorumuza g├╝venmek istiyoruz hasta olarak. O da bizi dinlemeli.

Hasta haklar─▒n─▒ savunan, T├╝rkiye’de kanserle ilgili sa─čl─▒k politikalar─▒n─▒n olu┼čturulmas─▒nda s├Âz sahibi olmay─▒ isteyen derne─čimiz, kanserli hastalar─▒n ya┼čam s├╝relerini ve ya┼čam kalitelerini artt─▒rabilmek i├žin ├žal─▒┼čmalar yap─▒yor. Ayr─▒ca toplumda kanserin ├Ânlenmesi i├žinde ├žal─▒┼čmalar yapan dernek, kanserden korunmak i├žin toplumda sa─čl─▒kl─▒ ya┼čam bilincini olu┼čturmak ve kanserin tedavi edilebilir bir hastal─▒k oldu─čunu anlat─▒yor. Bat─▒ d├╝nyas─▒n─▒ ve kanserle ilgili geli┼čmeleri yak─▒ndan takip ediyoruz. Hastalar─▒m─▒z─▒ bilgilendiriyoruz. Medya yoluyla topluma iletiyoruz.

En son kat─▒ld─▒─č─▒m─▒z d├╝nya kongresi ÔÇťAvrupa Kanser Kongresi 2013ÔÇŁ, AmsterdamÔÇÖdayd─▒. Bu kongrenin slogan─▒:ÔÇŁKanser hastas─▒ her ┼čeyin en iyisine lay─▒kt─▒rÔÇŁ. ├ç├╝nk├╝ kanser bir hastal─▒k de─čil hastal─▒klar b├╝t├╝n├╝d├╝r. Ki┼čisel farkl─▒l─▒klar g├Âsterir.O nedenle bireysel,ki┼čiye ├Âzg├╝ tedaviler ├╝zerinde ├žal─▒┼č─▒l─▒yor. Ayr─▒ca kanser i├žin yap─▒lacak bilimsel ├žal─▒┼čma ve tedavilerin┬á m├╝lti-disipliner olmas─▒n─▒n┬á ka├ž─▒n─▒lmazl─▒─č─▒ vurgulan─▒yor. ─░nsan ne kadar karma┼č─▒ksa kanser de o kadar karma┼č─▒k.Tek doktor,tek tedavi veya tek bilim dal─▒ ile kurtulu┼č yok!

AvrupaÔÇÖda 2012ÔÇÖde┬á 3.45 milyon yeni kanser vakas─▒ saptanm─▒┼č. ├ľl├╝m oranlar─▒ d├╝┼čse de vaka say─▒s─▒ ├žo─čalmaya devam ediyor. Bu y├╝zden hasta savunuculu─ču yapan sivil ├Ârg├╝tlenmelere destek var,AvrupaÔÇÖda %18 art─▒┼č sa─čland─▒─č─▒n─▒ m├╝jdelediler. Devlet destekliyor ciddi hasta derneklerini. Kanser konusunda toplumsal bilinci artt─▒rmak ilk hedef.Bu konudaki hurafe ve korkular sadece ├Âl├╝m oran─▒n─▒ artt─▒rmaya yar─▒yor,bilgi ve erken te┼čhis hayat kurtar─▒yor. Ama├ž da insan hayat─▒ elbette.

Bir ├žok kronik hastal─▒k gibi kanserle birlikte ya┼čamay─▒ ├Â─črenmeliyiz.

Sosyal destek programlar─▒n─▒n, ├╝lkemizdeki t├╝m sa─čl─▒k kurumlar─▒n─▒n tedavi protokollerine girmesini sa─člayarak t├╝m kanserli hastalar─▒n tedavi s├╝re├žlerini kolayla┼čt─▒rabilmeyi de sa─člayabilmek isteyen derne─čimiz ger├žekle┼čtirmek istedi─či hedeflerden biri de kanserle sava┼čan hasta ve yak─▒nlar─▒na sosyal, bilimsel ve psikolojik destek sa─člamak. Terminal d├Ânem hastalara dikkat ├žekmek ve onlar i├žin ayr─▒ yerler yap─▒lmas─▒n─▒ destekliyoruz.

T├╝m bunlar─▒ toplad─▒─č─▒mda yakla┼č─▒k 20 y─▒ld─▒r kanser konusunda toplumsal ve sosyal hizmet eri olarak ├žal─▒┼čt─▒─č─▒m─▒ g├Âr├╝yorum.Benimle birlikte ├žal─▒┼čan herkese sonsuz ┼č├╝kran duyuyorum. Hep birlikte ba┼čard─▒klar─▒m─▒z ger├žekten ola─čan├╝st├╝!

Kanser Hastas─▒n─▒n Haklar─▒ Var!

Bat─▒ ├╝lkelerinde odak noktas─▒ hastalar. Hasta bak─▒┼č a├ž─▒s─▒ ve vizyonu ├Ânemseniyor. Yeni bir ├Ârg├╝tlenme modeli ve yap─▒ ├žal─▒┼č─▒l─▒yor. Hastaneler hasta odakl─▒ ve Sivil Toplum ├ľrg├╝tleri olan hasta derneklerine duyarl─▒ hale getiriliyor.Kanser hastas─▒n─▒n kriterleri ├Ânemseniyor.Hasta haklar─▒ de─čil,kanser hastas─▒n─▒n haklar─▒ var diye konu┼čuluyor hatta. Kanser hastas─▒n─▒n iyi ya┼čam kriterleri ara┼čt─▒r─▒l─▒yor. Doktorun kriterleri de─čil, hastan─▒n kaliteli ya┼čam kriterleri de g├Âz ├Ân├╝nde bulundurulmal─▒d─▒r tezi savunuluyor.

Hasta tedavinin bir par├žas─▒d─▒r.Karar vericilikte yeri oldu─čunu bilmelidir.

─░la├žlar─▒n ve tedavinin bireyselle┼čtirilmesi konusu. Ki┼čiye ├Âzel hale getirilmesi.

D├╝nyadan T├╝rkiyeÔÇÖye bakt─▒─č─▒mda al─▒nacak ├žok uzun bir yol oldu─čunu g├Âr├╝yorum.Sa─čl─▒k sistemindeki sorunlar ve kanser hastas─▒na g├Âre d├╝┼č├╝n├╝lmemi┼č yap─▒lar─▒n hastalar─▒ maddi,manevi ne kadar zorlad─▒─č─▒n─▒ ya┼čad─▒m. G├Âr├╝yorum. Kanser bir ki┼či oluyor ama ailece m├╝cadele ediliyor.Aile de maddi,manevi travma ya┼č─▒yor. Deste─če ihtiya├ž duyuyor. Kanser┬á hayat─▒m─▒zda say─▒lar y├╝kselerek var olacak. Bu ger├že─či bilmeli ve buna g├Âre bilgilenmeyi se├žmeliyiz. Ne kadar iyi bilgilenirsek ve bunu hayat─▒m─▒za uygularsak maliyetlerimiz ├žok daha az olacakt─▒r. Her gecikme,bo┼č verdicilik maliyeti artt─▒r─▒c─▒d─▒r. Ger├že─či kabul etmek ilk prensip kanser i├žin. Bence hayatta ilk prensip. Ger├žekleri kabule tmek onlarla m├╝cadele etme g├╝c├╝n├╝ bulmak ve d├╝┼č├╝nmek demektir. Ger├žekten ka├žman─▒n sonu ise ÔÇťac─▒ ger├žek kayal─▒─č─▒na ├žarpmakÔÇŁ diye tarif edebiliriz. Ger├žek ne kadar ac─▒ olsa da size ├že┼čitli imkanlar sunar. Yalan g├Âz boyar ve hi├žbir ufuk sunmaz. Kendimizi ve ├ževremizi aldatmay─▒ hi├žbir zaman ┬ádo─čru bulmad─▒m.Bulmuyorum.

Bu yeni bask─▒y─▒ geni┼čleterek┬á yap─▒yoruz. Bu duyarl─▒l─▒─č─▒ g├Âsteren Boyut yay─▒nlar─▒na te┼čekk├╝r ederim. ├çok istenen ilk bilgileri ilk elden bu kitapta okuyacaks─▒n─▒z.

 

Sa─čl─▒kl─▒ olman─▒n ilk ko┼čulu ; umutlu olmakt─▒r. Bilgi ve sevgiyi umutla yo─čurmakt─▒r.

Nevval Sevindi

Etiler 2014